22.SAYI ÖZETLERİ (ABSTRACTS OF 22nd ISSUE)

XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Antakya’da Gayrimüslimlerin Sosyo-Ekonomik Durumları

Ataerkil Zihniyetin Kur’ân Meâllerine Yansıması

Küreselleşme Etrafında (Fiten Hadisleri)

Arif Süleyman ve Hilye-i Nebî Adlı Eseri 

Kur’ân-I Kerim Ve İnciller’de Peygamber Dayanışması: Muhammed (A.S.) Ve İsâ (A.S.) Örneği

XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Sivas Eyaleti’nin İdarî ve Ekonomik Yapısına Genel Bir Bakış

Kur’an’daki genel ilahi ilim telakkisine aykırı ayetlerin yorumu

Halk Oyunlarında Bir Hareket Analizi Yöntemi ve Sonuçları

Geleneksel Meddah’tan Modern Meddah’a Yansımalar: “Zilli Şıh” ve“Kadın Olmak”

İbn Haldun’un Günümüz Sosyal Psikolojisine Katkısı

Osmanlılarda Piyasa Düzenlemeleri

Din-Devlet İlişkilerinde “Rus Geleneği”

Azerbaycan İşleme Sanatı


XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Antakya’da Gayrimüslimlerin Sosyo-Ekonomik Durumları

Adem KARA
XIX. yüzyılın ilk yarısında Antakya’ya baktığımızda gayrimüslim cemaatin sosyal ve ekonomik olarak iyi bir yaşam sürdürmekte olduğunu görürüz.
Gayrimüslimlerin müslümanlarla yaşamış oldukları birtakım sorunlar olmuşsa da, ilişkilerin dostane olduğunu görmekteyiz. Kanıtlara göre sorunlar cemaatin kendi münasebetlerinde de görülmektedir.
Anahtar Kelimeler: Antakya Bölgesi, Gayrimüslim, Müslüman, Nüfus, Ekonomi


Socio-economic Situation of Non-Muslim Communities in the First Half of the 19th Century


Studies show that in the first half of the 19th century, the non-muslim community of Antakya enjoyed a sound socio-economic living.
Although there were some problems between the muslim and non-muslim communities, it is understood from the records that they had friendly relations. The problems, according to the records, can be seen within the community itself, too.
Key Words: The district of Antakya, non-muslim, muslim, population, economy


Ataerkil Zihniyetin Kur’ân Meâllerine Yansıması

Hülya ALPER 

Ataerkil Zihniyetin Türkçe Kur’an Meallerine Yansımasına Dair Bir Araştırma
Araştırmanın Giriş kısmında müslüman kadının tarih boyunca konumu hakkında genel bilgiler verilmiş ve kadın konusundaki farklı bakış açıları üzerinde değerlendirmeler yapılmıştır. Devam eden kısımlarda yaratılış, erkeklerin yönetici oluşu, kadınların peygamberliği, savaşa gitmeyenler arasında kadın, cennette verilen eşler gibi alt başlıklar altında Türkçe meallerin Kur’an’ı anlamlandırışları ele alınarak değerlendirilmiştir. 
Yapılan araştırma sonucunda Türkçe meallerde tamamında olmasa da erkek egemen zihniyeti yansıtan ifadelerin mevcut olduğu tespit edilmiştir. Bu sebeple Kur’an’ı Türkçe mealler vasıtası ile okuyanların birden fazla tercümeye müracaat etmeleri tavsiye olunmuştur.

Anahtar Kelimeler: Kadın, Kur'an, feminizm, ataerkil

Reflection of Patriarchal Mentality to the Translations of the Qur’an


General historical information is given about the status of muslim women in muslim society and evaluations are made on different views regarding the woman issue. Later on, the meaning that is given to the Qur’an by Turkish translations is analyzed and evaluated on issues such as creation, man being the administrator, prophecy of women, women among those who does not go to war and spouses given in Eden.
The research reveals that in some translations there are expressions that reflect a dominant male mentality. It is therefore recommended that those who read the Qur’an from the Turkish translation should use more than one translation to get the real meaning that is intended in Qur’an. 

Key Word: Woman, Koran, feminism, patriarchal,


Küreselleşme Etrafında (Fiten Hadisleri)

Kemalettin ÖZDEMİR

Globalization and the Prophetic Traditions about
Dissensions (Fitan)

Globalism is in a sense a turning point, which humanity has reached, through scientific and technological developments which are referred to by some verses in the Qur’an and by some sayings of the Prophet. Although there are relatively different approaches to globalism as a trend, what is common in these approaches is that globalism involves the inexorable integration of markets, nation-states, and technologies to a degree never witnessed before. The driving idea behind globalism is free-market capitalism. Globalization has its own defining technologies: computerization, digitization, satellite communications, fiber optics and the internet. If the defining perspective of the Cold War World was “division”, the defining perspective of globalization is “integration”. Supporters of globalism also advocate the New World Order, a term which is mostly used by the leading media establishments and think tanks. These groups advocate a world government, a merging of national entities into an international organization that centralizes political, economic, and cultural spheres into a global network. Objections to globalism are mostly based on the increasing gap between the income of the developed and undeveloped countries, the injustices in the distribution of income, and the erosion of national values. So the question remains as to whether the present American onslaught following the 9/11 event is an attempt to impose globalism and Americanism on the world.

Key Words: Globalism – globalization – New World Order – Market Economy – privatization – Western-type consumerism – computerization


Arif Süleyman ve Hilye-i Nebî Adlı Eseri 

Lütfi ALICI

Klâsik Türk edebiyatı İslâm medeniyeti çerçevesinde meydana gelmiş bir edebiyattır. En belirgin vasıflarından biri İslâmîlik olan bu edebiyat içerisinde Hz. Peygamber’e çok özel bir yer ayrılmıştır. O’na duyulan engin muhabbetin eseri olarak mevlit, naat gibi birçok edebî tür ortaya çıkmıştır. Bunlar içerisinde rağbet edilen türlerden biri de hilyedir.
Hilyeler, Hz. Muhammed’in ahlâkî ve bedenî tavsifini konu alan ve bu arada şairlerin Hz. Peygamber’e duydukları muhabbeti dile getirdikleri eserlerdir. Türk edebiyatında en tanınmış hilye Hâkânî Mehmed Bey’e aittir. Bu hilyeye yazılan nazirelerden biri de XVIII. asırın şairlerinden Arif Süleyman’a aittir. Şairin bu eseri Hilye-i Hâkânî’ye yazılan nazireler içerisinde oldukça başarılı bir eser olarak kabul edilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Arif Süleyman, Hâkânî Mehmed Bey, hilye, nazire, Hilye-i Nebî


Arif Süleyman And Hıs Work Called Hılye-ı Nebı

Classical Turkish Literature emerged in the sphere of Islamic Civilization. The most distinctive feature of it is the presence of Islam and Hz. Muhammed. As a result of the deep divine love people had for the Prophet, various literary types such as mevlit and naat appeared. Of these types, hilye is one of the more popular ones.
Hilyes describe Hz. Muhammed physically and morally and they usually convey the divine love poets have for him. The best-known hilye in Turkish literature, Hilye-i Hakani, was written by Hakani Mehmet Bey. One of the nazires written in this hilye belongs to Arif Süleyman, an 18th century poet. This nazire is usually regarded as one of the best in Hilye-i Hakani.

Key words: Arif Süleyman, Hakani Mehmet Bey, hilye, nazire, Hilye-i Nebi 


Kur’ân-I Kerim Ve İnciller’de Peygamber Dayanışması: Muhammed (A.S.) Ve İsâ (A.S.) Örneği

M.Fatih KESLER

İnsanlık tarihi boyunca gönderilen bütün peygamberlerin gayesi; “Allah’ın Birliği” (tevhid) ilkesini ikâme etmek olmuştur. “Seçkin birer kul” olan bu elçiler ifa ettikleri nübüvvet misyonunun önem ve zorluğuna paralel olarak birtakım mevhîbe özelliklerle donatılmışlardır. Bu elçilerin, gerek yaptıkları tebligatın gerekse nebevî kimliklerinin, bazı inkârcılar tarafından sorgulandığı da bir gerçektir. Onlardan kimileri, karşılaştıkları güçlükleri, sahip oldukları mezkûr özelliklerinin yanısıra, nübüvvet müessesesinin önemli bir unsuru olan mucize olgusuyla da aşmaya çalışmışlardır. Ancak insan doğasına yabancı olan bu olgu, İlâhî İrâde’nin her şartta tasvip ettiği bir şey değildir. Bundan dolayı peygamberler, tarihî açıdan irâdi ve dâimi olması yönüyle mucizeden daha kalıcı etkilere sahip olan ve Kur’ân’da da öncelenen “nebevî dayanışma” faktörü ile misyonlarını kolaylamışlardır.
Risâlet vazifesini, Adem’den başlayarak son Peygamber’in çabalarıyla tamamlanan “kutsal bir yolculuk” olarak kabul eden bu araştırma, bazı peygamberlerin süreklilik arz eden bu evrensel misyonun değişik safhalarında sergiledikleri farklı dayanışma yönelişlerini konu edinmektedir. Bunun yanısıra, son iki peygamber (Muhammed ve İsâ) (a.s.)’nın yukarıda dile getirdiğimiz reâliteye uygun, ayrıca “nebevî ortak zemine” yani tevhid ilkesine yönelik olarak birbirleri hakkında ortaya koydukları ve “dünya insanlık ailesine” sundukları dayanışma çabaları da bir anlam örgüsü içerisinde ele alınmaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kur’ân-ı Kerim, İnciller, İsâ, Muhammed, Dayanışma, Nübüvvet, Süreklilik.

The goal of all prophets throughout human history is to establish the “Oneness of God” (tawhîd). These prophets, who are the elect ones, were bestowed upon with some felicitious features in relation to importance and difficulty of the task that they had to discharge. What is more, the messages and prophetic personalities of these apostles were questioned by some people. Some of these prophets challenged certain obstacles and hindrances with certain prophetic features as well as the miracle that is the dynamic of prophecy. Nonetheless, this phenomenon, i.e. miracle, alien to human nature is not at all times approved by the Divine Will. These prophets expedite their missions with the “prophetic collaboration” factor, which produces more effects and is one preferred in the Qur’ân. This study, which postulates the mission of prophecy as a “sacred journey”, starting with Adam and completed by the Last Prophet’s endeavors, aims to study various “prohetic collaboration” cases put into practice by some prophets in this universal and perennial mission. In addition, in this study, the last two prophets’ praxes and collaborative endeavors that were a model for “universal human family” and support each other in accord with the “prophetic common ground” (tawhîd) will be evaluated broadly.

Keywords: Qur’ân, Gospels, Jesus, Muhammad, collaboration, prophecy, continuity and continuality. 


XIX. Yüzyılın İlk Yarısında Sivas Eyaleti’nin İdarî ve Ekonomik Yapısına Genel Bir Bakış
Mehmet BEŞİRLİ

Sivas (Rum) Eyaleti’ne bağlı olan sancak, kaza, nahiye, köy vb. alanlar, Osmanlı döneminde önemli idarî, ekonomik, sosyal ve askerî işlevlerin gerçekleştirildiği yerleşim birimleriydi. Eyaletin yönetim merkezi Sivas Merkez Sancağı (Paşa Sancağı) başta olmak üzere bağlı idarî birimler, doğuyu batıya ve güneyi kuzeye bağlayan ticarî yolların kavşak noktasında yer alıyorlardı. Bu bakımdan eski dönemlerden beri yaşamsal faaliyetlerin ve aktivitelerin en üst düzeyde organize edildiği alanlar olarak görülüyorlardı. Eyaleti yöneten vali ya da mütesellim eyaletin merkez sancağında oturur, kendisine bağlı ilgili birimlere gönderdiği buyruldu vb. tahriratlarla yönetimi sağlardı. 
Sivas Eyaleti, ekonomik verimlilik bakımından da Osmanlı eyaletleri içinde önemli bir yere sahipti. Gerek vergi yükümlülüğü ve gerekse üretiminin çeşitliliği ve kalitesi oldukça yüksekti. Bilhassa eyalete bağı sancak ve kazaların mukataa gelirleri, eyaletin verimliliğinin en önemli göstergeleriydi.
Anahtar Kelimeler: Sivas (Rum) Eyaleti, vali, mütesellim, mukataa, cizye

An Overview of the Administrative and Economic Structure of the Province of Sivas in the First Half of the Nineteenth Century


Such administrative units as sub-province, district, village that the province of Sivas contained comprised of settlements in which vital activities of production took place during the Ottoman period. The central sub-province, which is called Paşa Sancağı, and its other sub-provinces were located at the intersection of commercial roads from East to West and from North to South. Therefore, these settlements have been regarded as sites where important works were organized at the highest level. The governor-general or deputy who managed one of these administrative units resided in the central sub-province and distributed edicts and other documents which were sent to the administrative units under his jurisdiction. The province of Sivas had also an important place among the Ottoman provinces in terms of economic activities. Both its tax-obligation, and variety and quality of its production were considered quite valuable. Its divided tax-revenues were the most important indicators of its productivity.

Key Words: the province of Sivas, governor, deputy-governor, divided tax-revenues, cizye-tax

Kur’an’daki genel ilahi ilim telakkisine aykırı ayetlerin yorumu
Murat SÜLÜN 

Kapsam: Kur’an’ın ilahî ilme genel yaklaşımı, Allah’ın geleceği bilmediğini / nesne ve olayları gerçekleştiği anda bildiğini gösteren. Amaç: Bu tip âyetlerin yorumlanarak çelişkinin giderilmesi. Metod: Kur’an’daki ilahi ilimle ilgili genel çerçeveye aykırı ayetler gruplanıp müfessirlerin bunlara getirdiği yorumlar veridikten sonra, söz konusu ayetler aynı çerçevedeki başka ayetlerle ve şazz kıraatlerle açıklanmıştır.

Anahtar kelimeler: Kur’an, tefsir, ilahî ilim, nesh, bedâ

Abstract

The commentary of the verses contrary to the common view about divine knowledge in the Qur’an

This article contains the following topics: The general approach of the Qur’an towards divine knowledge, the Qur’anic verses which show that God doesn’t have knowledge of the future. The aim of this article is to comment on these Qur’anic verses, to harmonize them with the general approach of the Qur’an and to analyze why these verses exist in the Holy Qur’an. This article arranges the verses which contradict the common view about divine knowledge in the Qur’an, and after their commentary, explains them within the framework of other verses and noncanonical (shazz) readings.

Key words: Qur’an, commentary, divine knowledge, abrogation and badâ’.



Halk Oyunlarında Bir Hareket Analizi Yöntemi ve Sonuçları
Nihal Ökten

Halk oyunları halk tarafından yaratılan ve nesilden nesile aktarılan kültür ürünleridir. Bu kültür ürünleri yöreden yöreye biçim ve tür yönünden farklılıklar göstermektedir. Bu farklılıklar her oyunu yaratan toplumun, geçmişi, uygarlık düzeyi, inanç ve gelenekleriyle sıkı sıkıya bağlıdır. Zeybek, Halay, Bar gibi değişik türlere ayrılan bu oyunların aralarındaki var olan bu farklılıkları beden hareketleri bazında ele alarak incelemek ve dolayısıyla zeybeği zeybek, barı bar, halayı halay yapan özellikleri hareket analizi alanında ortaya koymak bu makalenin konusunu teşkil etmektedir.
“Halk oyunlarında bir hareket analizi yöntemi ve sonuçları” adlı bu makalede, halk oyunlarında kullanılan hareketlerin analizini yapabilmek için bedenle ve oyunla ilgili unsurlar tek tek ele alınarak türlere göre ayrıntılı bir biçimde anlatılmıştır. Bu tespitler halk oyunlarının zenginliği göz önüne alındığında daha verimli çalışma yapılması açısından 5 ana tür üzerinde yapılmıştır. 
Hareket analizinde hareketlerin anlatımları, Türk halk oyunlarının henüz yazılı bir terminolojiye sahip olmadığı göz önüne alınarak, tıpta, anatomi ve kinesiyolojide kullanılan uluslararası terimler kullanılarak yapılmıştır.
Sonuç bölümünde halk oyunlarında hareket analizin gerekliliği ve bu alanda halk oyunlarının eğitim ve öğretimine getireceği katkılar ile hazırlanan bu makalenin hareket analizini uygulayan ilk örnek olması üzerinde önemle durulmuştur.

Anahtar Kelimeler: Halk dansları, Dans türleri, Hareket, Hareket Analizi

Movement Analysis In Turkish Folk Dances And Its Conclusions
Folk dances are the cultural products created by the common people and transferred from generation to generation. These cultural products differ in various regions. These differences are closely dependent on the history, the civilization level, and beliefs and traditions of the society which created them. To examine these differences among these dances, they can be classified as Zeybek, Halay, and Bar on the basis of the movements. The characteristics which make Zeybek to be Zeybek, Halay to be Halay, and Bar to be Bar in the movement analysis is the main subject of this article. 
In this article which is named “Movement analysis in Turkish folk dance and its conclusions”, the elements about body postures and dances are described according to kinds of folk dances in order to make movement analysis used in the folk dances. These determinations are done on 5 main types for a more efficient study besides exemplifying the richness of folk dances.
The explanations of the movements in movement analysis are listed accordingly by terms which are used by medical, kinetics and anatomy scholars world wide, due to the lack of a written terminology of Turkish folk dances.
In the conclusion, the necessity of movement analysis and its advantages for education and training of folk dance are mentioned. This article is the first study which puts movement analysis into practice in this area. 

Key Words: Folk Dances, Dance Sorts, Movement, Movement Analysis


Geleneksel Meddah’tan Modern Meddah’a Yansımalar: “Zilli Şıh” ve“Kadın Olmak”

Nurhan TEKEREK

ÖZET

Geleneksel Meddah’tan Modern Meddah’a Yansımalar:
“Zilli Şıh” Ve “Kadın Olmak”

Hikâye anlatma sanatının, 17. Yüzyıldan başlayarak Anadolu’daki rengi olan Meddahlık ve Meddah Geleneği’nin günümüzde de yansımaları görülmektedir. Ancak, meddah estetiğini, tek kişilik oyunlarla, tek kişilik oyunları da, şimdilerde popüler olan Stand-Up’lar, Talk-Show’lar ve Sit-Down komediler gibi hafif güldürülerle karıştırmamak gerekir. Anadolu meddahlığı, pek çok kültürel etkenin senteziyle kendi estetiğini oluşturmuş özgün bir türdür. Bu nedenle, meddah estetiğinden yararlanılırken, içerik olarak güncel olandan yola çıkılarak, hikâye öne alınmalı ve bu hikâyeyi oluşturan taklitler özenle ve ustaca kullanılmalıdır.
Meddah estetiğinin güncel yansımalarından iki örnek; “Zilli Şıh” ve “Kadın Olmak” adlı çalışmalardır. Zilli Şıh, geleneksel meddahın metin düzleminde yansımasıdır. Haşmet Zeybek bu senaryoyu, bir halk deyişinden yola çıkarak, aşırı erdemli geçinen bir Şıh ve eşlerinin içine düştüğü trajikomik durum üzerine kurmuş ve geleneksel hikâyelerin anlatım yollarını kullanarak, Seksenli yıllardaki yozlaşan insani değerlere gönderme yapmıştır. Kadın Olmak ise, Zeynep Oral’ın, 1985’te Nairobi’de gerçekleştirilen Dünya Kadın Buluşması’ndan izlenimlerini aktardığı kitabın, tiyatro diliyle sunulmasıdır. Uygarlıkla ilkelliğin yan yana yaşandığı dünyamızda, Nairobi’de buluşan kadınların anılarını, acılarını, hüzünlerini, özetle
sorunlarını anlatan Kadın Olmak, gerek metin, gerek sahneleme açısından bir uygulama çalışmasıdır. Anlatı ve canlandırmanın iç içe geçtiği bu çalışmada da, belgesel tiyatronun tekniği kullanıldığı gibi, meddah estetiğinin yansımalarını da bulmak mümkündür.

Anahtar Sözcükler: Meddah, Modern Meddah, Yansımalar, Zilli Şıh, Kadın Olma


From Traditional Meddah to Modern Meddah: Sheik with Bells,
To be a Woman

Reflections of Meddah acting and tradition which have been the colour of storytelling art in Anatolia since the seventeeth century can also be seen in our time. However, neither the aesthetics of Meddah with the one-actor plays, nor one-actor plays with “middlebrow” comedies such as presently popular stand-up shows, talk- shows and sit-coms are to be confused. Anatolian Meddah acting is a specific type of acting which is the result of an aesthetic synthesis of various cultural factors. Therefore, while utilizing the aesthetics of Meddah, the story must be brought to front by proceeding from the actuality as content, and mimicry which forms this story must be used skillfully. 

Two examples of contemporary reflections of Meddah acting are “Zilli Şıh” 
(Sheik with Bells) and “Kadın Olmak” (To be a Woman). “Zilli Şıh” is the reflection of traditional Meddah on the level of text. “Kadın Olmak” is a theatrical presentation of Zeynep Oral’s book in which the author narrates memories, sorrow, pain, in brief, problems of women who met in Nariobi, in a world in which civilization and barbarism go hand in hand. It is possible to find reflections of aesthetic effects of Meddah acting and the documentary technique also in this play which is a conflation of narration and dramatization. 

Key Words: Meddah, Modern Meddah, Reflections, Sheik With Bells (Zilli Şıh), To Be a Woman (Kadın Olmak).

İbn Haldun’un Günümüz Sosyal Psikolojisine Katkısı

Osman EYÜPOĞLU

Bu çalışmada, bilimsel bir çabanın sadece belli bir bilim adamına özgü kılınamayacağı, tüm bilimsel çabaların birbiriyle sıkı ilişkiler içinde olduğu, bir öncekinin bir sonrakine temel oluşturduğu, dolayısıyla bilimsel gelişmelere ilişkin her bir adımın, insanlığın ortak bilimsel kültürünün belli bir halkasını oluşturacağı anlatılmak istenmektedir. Bu temel argüman, sosyoloji disiplinine katkısı tartışmalı da olsa büyük oranda kabul edilen İbn Haldun’un, günümüz sosyal psikolojisine de belli bir katkısının olabileceğine ilişkin bir örnekle irdelenmeye çalışılmıştır. Buna göre İbn Haldun, “asabiyet” kavramının “bilinçli uyma davranışı” ile sıkı ilişkisi nedeniyle sosyal psikolojiye de katkı sağlamış gözükmektedir.
Anahtar Kelimeler: Sosyoloji, sosyal psikoloji, İbn Haldun, din sosyolojisi.

The Contribution of Ibn Khaldun to Contemporary Social Psychology

This paper claims that scientific activity cannot be restricted to a specific man of science simply because all types of scientific activities have a web of relations to each other and earlier study becomes a basis for the latter one. Accordingly, every step in the scientific course establishes a moment in the scientific culture of humanity. This argument is put to a test in terms of an example taken from the study of Ibn Khaldun, whose contribution to sociology has been accepted in general. Ibn Khaldun appears to make his own contribution to social psychology thanks to the close relation between his concept of “asabiyah” and “conscious confirming behaviour”.

Key Words: Sociology, social psychology, Ibn Khaldun, sociology of religion.

Osmanlılarda Piyasa Düzenlemeleri
İsmail Özsoy 

Osmanlılar döneminde devlet, çarşı ve pazardaki sosyal ve ekonomik davranışları düzenlemek ve bunların toplum normlarına uygunluğunu sağlamak amacıyla hisbe denilen ve temeli İslâm’ın ilk yıllarına dayanan bir teşkilat kurmuştur. Bu teşkilat, bugünkü belediyelerin yanı sıra maliye, ticaret, ekonomi, sanayi ve adalet bakanlıkları ve diyanet işleri teşkilatının yetki ve sorumluluklarına sahip buluyordu. Bu teşkilatın muhtesib denilen görevlileri, sosyal görevlerinin yanı sıra, ekonomik hayatta mübadele konusu mal ve hizmetlerin, fiyat ve kalite bakımından devlet tarafından belirlenen standartlarda olup olmadığını kontrol altında tutmuş ve bunu sağlamak için bazı müeyyideler uygulamışlardır. Bu çalışmada, ihtisab kurumu ve onun görevlileri hakkında kısa bilgi verildikten sonra, Kanunî’nin Kanunnâme-i Osmanî’sinin ihtisab konusundaki yirminci faslı kısaca analiz edilmiştir. Çalışma, Osmanlıların toplum düzeni, ekonomik istikrar, iş ve ticaret ahlakı, mal ve hizmetlerin kalitesi, sağlık şartları ve çevre temizliğinin yanı sıra, köle, işçi ve kiracı hakları kadar hayvan haklarına da yüzyıllar öncesinde bugünkü insanların tahmin edemeyeceği ölçüde büyük önem verdiğini ortaya koymuş bulunmaktadır. O günün şartlarında üretilen ve mübadelesi yapılan bütün mal ve hizmetler, bunların standartları ve şatış fiyatları, hatta bu mal ve hizmetlerin üretiminde kullanılan girdilerin standart, ölçü ve kaliteleri birer birer bu kanunnamelerde sıralanmıştır. Çalışma, bu düzenlemelerden tarihî bir demet sunmaktadır.
Anahtar kelimeler: Osmanlılar, hisbe, ihtisab, muhtesib, Kanunnâme-i Osmanî, Belediye ve Standartlar Kanunu, esnaf, çarşı, pazar, standart, kalite ve fiyat kontrolü, toplum düzeni, iş ve ticaret ahlakı, köle hakları, hayvan hakları.

Market Regulations in the Time of the Ottomans

During the Ottoman period there was established an organization named ‘hisbe’or ‘ihtisab’, the office of superintendent of markets. It dated back to the early years of Islam, in order to regulate social and economic behaviour throughout bazaars and marketplaces and to maintain them in accordance with social norms. This organization had some powers and responsibilities of today’s ministries of finance, trade, economy, industry, justice and of the organization of religious affairs as well as those of municipalities. The officials named ‘muhtesib’ of this organization checked goods and services exchanged in the market and whether they met the standards in price and quality that were fixed by the government and applied some corrabarative rules for that. In this study, after giving brief information about this organization and the duties of its officials, the 20th section which deals with ‘ihtisab’ of the Ottoman Code of Laws for Suleiman the Magnificient has been briefly analysed. The study has pointed out that Ottomans attached much importance to social order, economic stability, business and trade ethics, quality of goods and services, conditions of health, cleanliness of environment, animal rights as well as those of slaves, workers and tenants. All goods and services produced and exchanged at that time, standards and selling prices of them, even standards, measures and qualities of inputs used in the production of these goods and services were listed one by one and in detail in those regulations. The paper presents a historical record of these regulations.

Key words: Ottomans, hisbe, ihtisab, the office of superintendent of markets, the Ottoman Code of Laws, Law of Municipality and Standards, tradesmen, artisans, market, standard, quality and price control, social order, business and trade ethics, slave rights, animal rights.


Din-Devlet İlişkilerinde “Rus Geleneği”

Salih POLAT

Bilindiği gibi Rusya, kilise ile devlet arasında çok derin ve sıkı bir ilişkinin, yardımlaşma ve işbirliğinin var olduğu hıristiyan Bizans modelini benimsemiştir. Bu model gereği Kilise, devletten ayrı ve bağımsız özerk bir statüye sahip değildir. Kilise devlet organizasyon yapısının bir parçası durumundadır.
Din-devlet ilişkileri açısından Rusya’da ağırlıkta iki model uygulanmıştır:
“Senfoni Modeli’, ‘Sinodal Sistem’.
Çarlık ile Kilise arasındaki ‘Senfoni Modeli’ 1703 yılında Patrikliğin kaldırılması ile son bulmuştur. Bunun akabinde iki asır sürecek olan ‘Sinodal Sistem” uygulamaya sokulmuştur. Bu dönem din-devlet ilişkilerine damgasını vuran özellik senfonik ilişkiler modelinden tam manasıyla bir sapma olduğu gerçeğidir. Bu sapma ancak Rus hukuk anlayışı ve siyasi hayatı üzerinde çok derin etkisi bulunanProtestan Doktrini’nin öngördüğü devlet dini ve territorializm ile açıklanabilir.
Bolşevikler iktidara geldikleri ilk günlerde din—devlet ilişkileri bakımından pratikteki uygulamayı korumuşlar ve daha sonraları din-devlet ilişkilerini düzenleyecek model olarak da özellikle Çarlık Rusyası’ndaki geleneksel ortodoks modelini seçmişlerdir.
Rus Halkı’nın tarih bilinci Hıristiyan Kilisesi’nin etkisi altında şekillenmiştir. Kilise özellikle Rus kültürünün, manevi mirasının, edebiyatının taşıyıcı, koruyucu ve birleştirici sembolü olmuştur. Rusya’da devlet, dini konular da dahil olmak üzere her zaman ve her alanda son karar verici merci olmuştur.


Anahtar Kelimeler: Din-devlet ilişkileri, Ortodoksluk, Rus Ortodoks Kilisesi, Sinodal Sistem, Senfoni Modeli


The Russıan Tradıtıon In State-Church Relatıons

As historically known, Russia had adopted the Byzantian Christian model where deep rooted relations, cooperation and mutual aid between state and the church were in evidence. According to this model, the church does not have a separate existence and an autonomus status apart from the state. The church is a part of the state organization. As to state-church relations, there were two basic models practiced in Russia; the syphonic and the synodal system. The synphonic system had been ended with the abolishment of the patriarchate in 1703. Then, the synodal system was introduced which lasted two centuries. In this period, the synphonic model was completely left behind. This radical change can be explained with the concepts of state religion and territorialism. These terms were introduced by the Protestant doctrine which had deep rooted effects on the political life and law of Russia. When the Bolsheviks came to power, during the initial days they preserved the existing state-church relations. Then, in order to regulate state-church relations they preferred the traditional Orthodox system which existed during the Russian Empire. The history of the Russian people had been shaped under the effects of the Christian Church. The Russian church played the role for preserving and unifying the symbol of Russian culture, spiritual heritage and literature. The state in Russia was the authority that decided eventually on everything including religious questions.

Key Words: Religion-state relations, Orthodoxy, Russian Orthodox Church, Synodal system, Synphonic system.


Azerbaycan İşleme Sanatı

Valide PAŞAYEVA 

İşleme sanatı Azerbaycan dekoratif tatbiki sanatının çok eskiden ortaya çıkmış ve çağımıza dek süregelen dallarından biridir. Fakat günümüze ulaşmış en eski işleme örneği kalıntıları V.-VI. yüzyıllara tarihlendirilen parçalardır. Müze ve koleksiyonları süsleyen Azerbaycan işlemeleri ise genelde XVI.-XX. yüzyıllara ait örnekler olmakla ister motif ve kompozisyon, isterse de renk özellikleri açısından çok büyük çeşitlilik ve nefis bir güzellik sergilemektedir. Çalışmada Azerbaycan işleme örneklerinde uygulanan en önemli teknik yöntemler, kullanılan malzemeler, motifler ve renkler hakkında bilgi verilmiş, dikdörtgen biçimli örneklerde en sık rastlayan kompozisyon şemaları ele alınmıştır. 

Anahtar Kelimeler: İşleme sanatı, , İşleme teknikleri, Kompozisyon, Motif, Renk.

The Art of Embroidery in Azerbaıjan

The art of embroidery is one of the areas of Azerbaijan decorative and applied art, which has been present in antiquity up until now. The most ancient samples of an embroidery date back to the V – VI centuries. Azerbaijan embroidery, which decorate museums and are included in collections, date back to the XVI-XX centuries. The design and composition and choice of color show quite a degree of variety and surprising beauty. In this article, the most important techniques of Azerbaijan embroidery, the materials used, the designs and colors, and common compositions of rectangular samples of embroidery are dealt with.

Key Words: Embroidery art, Technique of embroıdery, Composition, Color, Motif.

"Makalelerin tamamını +90 212 230 52 15 yada info@academical.org
adresinden temin edebilirsiniz."

Ana Sayfa || Yeni Sayı || Arşiv || İletişim || Yayın İlkeleri || Abone || Linkler || Siteye Kayıt || Önerileriniz || Sıkça Sorulan Sorular? ||  Site Haritası || E-posta || Akademik Araştırmalar Merkezi || English